Obliczanie podatku VAT

Wiele przedsiębiorców decyduje się na bycie płatnikiem VAT. Wynika to z możliwości odliczania podatku VAT od dokonywanych zakupów. Podatek ten jest podatkiem wielofazowym, gdyż towarzyszy sprzedaży i zakupom towarów we wszystkich fazach obrotu. Podatek obliczany przy sprzedaży nazywany jest należnym, a przy zakupach naliczonym. Kupując coś, jest on już obliczony przed sprzedawcę. Jednak w sytuacji, gdy to my jesteśmy sprzedawcami, musimy sami go wyliczyć. Trudność polega tylko i wyłącznie na metodzie obliczania go. Rachunek od stawki polega na obliczaniu podatku VAT od wartości netto sprzedaży. Przyjmuje się wtedy, że wartość netto wynosi 100%, a podatek (np. podstawowy) 23%. Z kolei rachunek w stu zakłada obliczanie podatku od wartości brutto sprzedaży. Tutaj wartość brutto wynosi 100% ceny, a podatek 23%. Najłatwiej oblicza się go na zasadzie proporcji. Jednak księgowy nie musi sam dokonywać tego typu obliczeń, pod warunkiem, że korzysta z programów księgowych. Umożliwiają one szybkie sprawne przeliczanie wszelkich wartości po podaniu metody liczenia i kwot. Znajomość takich programów jak na przykład pakiet Insert GT pozwala na szybkie dokonywanie księgowań i wszelkich innych czynności. Pakiet ten zawiera wszystkie niezbędne w firmie programy i znacznie ułatwia pracę na stanowisku księgowego.

Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego

Przedsiębiorstwa produkcyjne powinno dobrze znać koszty wytworzenia produkcji, by wiedzieć, jaki zysk osiąga. Jest to wymagane przez prawo, ponieważ bez prowadzenia odpowiedniej ewidencji nie jest możliwe stwierdzenie efektywności firmy ani nie da się obliczyć poprawnie podatku dochodowego. Dlatego, nawet, jeśli przedsiębiorca dokonuje zapisów w cenie ewidencyjnej, planowanej, to musi znać jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego. Różnicę pomiędzy tymi cenami ujmuje na koncie Odchylenia od cen ewidencyjnych wyrobów gotowych. Pewną trudność mogą sprawić komuś wyliczenia tego jednostkowego kosztu ze względu na ciągłą pracę przedsiębiorstwa. Sytuacja jest prosta, gdy produkcja niezakończona nie występuje. Wtedy wystarczy wszystkie koszty produkcji podzielić przez ilość wyprodukowanych wyrobów. Z kolei w razie wystąpienia produkcji niezakończonej trzeba przeliczyć je na całe gotowe wyroby. Jest kilka rodzajów kalkulacji. Dla wyrobów podobnych do siebie jest kalkulacja prosta. Wyroby różniące się niewielkimi cechami, np. wagą czy rozmiarem przeliczane są według kalkulacji współczynnikowej. Natomiast te bardziej skomplikowane według kalkulacji doliczeniowej. Aby wybrać odpowiednią do każdego typu produkcji, trzeba je dokładnie znać i umieć według nich przeliczać jednostkowy koszt wytworzenia wyrobów gotowych.

Konto Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń

Każde przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników musi prowadzić ewidencję związaną ze wszelkimi stosunkami występującymi pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Najważniejszy z nich to oczywiście wypłata wynagrodzeń. Księgowy powinien zapisywać je na koncie bilansowym i rozrachunkowym Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń. Po jego stronie Winien księguje się potrącenia od wynagrodzenia w liście płac. Należą do nich obowiązkowe potrącenia, takie jak: składki na ubezpieczenia społeczne, składka ubezpieczenia zdrowotnego oraz należna zaliczka na podatek dochodowy. Do potrąceń dobrowolnych możemy na przykład zaliczyć: składki na związki zawodowe, do Kasy Zapomogowo Pożyczkowej i na PZU. Istnieją jeszcze potrącenia egzekucyjne. Przykładem jest kwota alimentów do zapłaty. Strona debetowa tego konta zawiera również wypłatę zaliczek dla pracownika na poczet wynagrodzenia oraz wynagrodzenie netto. Z kolei strona Ma konta Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń ma zaksięgowane zobowiązania pracodawcy wobec pracowników z tytułu wynagrodzeń brutto naliczonych w liście płac. Konto to koresponduje między innymi z kontami: Rozrachunki z ZUS, Rozrachunki z budżetami i Pozostałe rozrachunki. To również konta bilansowe, rozrachunkowe, na których księgowane są należności i zobowiązania wobec odpowiednich instytucji i innych podmiotów.

Środki trwałe w przedsiębiorstwie

Praktycznie każde przedsiębiorstwo ma ujęte w swoim bilansie jakieś środki trwałe. Można do nich zaliczyć na przykład środki transportu, wyposażenie lokalu, nieruchomości, maszyny i urządzenia. Wprowadzenie ich do majątku firmy polega na ujęciu każdego z osobna w ewidencji środków trwałych. Należy tam, oprócz nazwy, wpisać między innymi numer PKD, numer inwentarzowy, wartość początkową i amortyzację. Trzeba pamiętać, że są trzy rodzaje amortyzacji: liniowa, degresywna i progresywna. Liniowa polega na równych kwotach odpisywanych w ciężar konta Umorzenie środków trwałych przez cały okres amortyzacji. Degresywna i progresywna mają różne kwoty odpisów miesięcznych i korzystanie z nich wymaga dobrej ich znajomości. Znajomość każdej jest konieczna do właściwego wyliczenia umorzenia. Możliwe jest także odpisanie całości wartości środka trwałego w ciężar kosztów pod pewnymi warunkami dotyczącymi wartości początkowej tego środka. Niektóre środki trwałe mają przypisane do siebie metody amortyzacji. Poza tym, często dla jednego przedsiębiorcy będą korzystne inne metody niż dla innego. Czasami bardziej opłaca się szybciej zamortyzować środek a czasami nie ma to większego znaczenia. Odpowiednio wykształcony księgowy będzie wiedział, kiedy i jaka metodę użyć, by przedsiębiorstwo było zyskowne.

Błędy na kontach

Nawet najlepszy księgowy może popełnić jakiś błąd. W zależności od jego rodzaju można go łatwo naprawić lub może on ciągnąć się długo za przedsiębiorstwem przynosząc mu straty. Do błędów, które można szybko naprawić z pewnością należy zaliczyć błędne zapisy na kontach. Są różne rodzaje poprawy takich błędów. Najczęściej błędy te wykrywane są za pomocą zestawienia obrotów i sald. Jednym z nich jest przekreślenie błędnego zapisu na koncie zachowując jego czytelność oraz umieszczenie przy nim daty i parafki, tym samym biorąc odpowiedzialność za poprawki i umieszczenie właściwego zapisu. Można go stosować w przypadku księgowania niezgodnego z zasadą podwójnego zapisu. W ten sposób nie można poprawiać błędów, jeśli prowadzi się księgowość w programie komputerowym. Drugim sposobem jest zastosowanie storna czarnego. Dotyczy to zapisów zgodnych z zasadą podwójnego zapisu na niewłaściwych kontach lub w zaniżonej wysokości itp. Polega na zapisaniu za pomocą liczb dodatnich kwot na kontach. Istnieje storno czarne całkowite i częściowe. Jeszcze jeden sposób to storno czerwone. Polega na wpisaniu ujemnych kwot na kontach, gdzie podano albo za wysoką kwotę, albo wybrano złe konto i podaną kwotę trzeba wyzerować. Ostatnim sposobem jest po prostu uzupełnienie brakującego zapisu na jednym lub dwóch kontach.

Dzielenie kont księgi głównej

Przedsiębiorca może nieraz potrzebować szczegółowych informacji na temat prowadzonej przez niego działalności. Możliwe, że do sporządzenia niezbędnych analiz zażyczy sobie od księgowego zestawień operacji gospodarczych, dokładnego zestawienia wydatków, poniesionych kosztów. Może chcieć wiedzieć, na jakie rzeczy wydano pieniądze, z kim zawarto transakcję i tym podobne. Księgowy nie musi przeglądać wszystkich faktur i dokumentów, by to sprawdzić, ale pod jednym warunkiem. Że wcześniej pracował na planie kont, w którym dokonał podziału takich kont. Istnieją dwa rodzaje podzielności kont: pozioma i pionowa. Podzielność pozioma sprawia, że powstają konta podobne do głównego, na których księguje się te same operacje, co na głównym. Np. konto Towary można podzielić w zależności od rodzajów towarów w magazynie na Biurka, Stoły i Krzesła. Wtedy operacje księgowane na koncie Towary będą przeksięgowywane odpowiednio na konto pomocnicze. Innym rodzajem jest podzielność pionowa. To bardziej skomplikowany podział, ponieważ w jego wyniku powstają konta niebilansowe, głównie wynikowe i bezsaldowe lub konta korygujące do konta głównego. Umieszcza się na nich jeden rodzaj operacji z konta głównego i dzięki temu uzyskujemy bardziej szczegółowy obraz. Stosuje się ją np. do konta Wynik finansowy lub Środki trwałe.

Łączenie kont księgi głównej

Początkujący przedsiębiorca może mieć niewielką ilość operacji gospodarczych zaistniałych w firmie. Przykładowo nie dokonuje zbyt wielu zakupów czy sprzedaży z odroczonym terminem płatności. Wtedy może sobie nieco uprościć ewidencję tych operacji. Generalnie, dokonując zakupu np. materiałów musi zaksięgować to na koncie Rozliczenie zakupu i Rozrachunki z dostawcami. Z kolei sprzedaż materiałów na koncie Wartość sprzedanych materiałów w cenach zakupu i Rozrachunki z odbiorcami. Uproszczona ewidencja polega na połączeniu kont rozrachunkowych w jedno. I tak Rozrachunki z odbiorcami oraz Rozrachunki z dostawcami zmieniają się w konto Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami. I zamiast księgować na każdym koncie z osobna, warto ująć podobne operacje na koncie, które może wykazywać dwa salda. Podobnie można połączyć aktywne konto Należności od odbiorców z pasywnym kontem Zobowiązania od odbiorców. Wtedy powstaje aktywno-pasywne konto Rozrachunki z odbiorcami. Może ono wykazywać dwa salda. Również Pozostałe należności i Pozostałe zobowiązania mogą być kontem Pozostałe rozrachunki. Takie połączenia kont mogą znacznie ułatwić prowadzenie księgowości. Szczególnie przydatne to jest dla przedsiębiorstw małych, osiągających cały czas podobne operacje gospodarcze, podobne przychody i wydatki, gdy nie są potrzebne szczegółowe informacje z księgowań.

Kto może być księgowym?

Każda praca wiąże się z określonymi umiejętnościami i cechami. Np., nie każdy będzie dobrym księgowym. Aby się sprawdzić w tym zawodzie trzeba spełnić kilka warunków. Na pewno dobry księgowy jest skrupulatny i sumienny. Prowadzenie ksiąg rachunkowych, wszelkich analiz, zestawień i dekretacja połączona z księgowanie operacji gospodarczych zaistniałych w firmie wymaga posiadania tych cech. Poza tym, musi być on odpowiedzialny i terminowy. Wiele czynności trzeba wykonać w określonym czasie. Niedopełnienie ich często wiąże się z dużymi stratami dla przedsiębiorstwa lub nawet z wejściem w konflikt w prawem. Księgowy musi też dobrze współpracować z innymi pracownikami. Taka kooperacja jest konieczna do sprawnego prowadzenia działalności. Do innego typu warunków trzeba zaliczyć wiedzę. Nie można być księgowym bez znajomości zasad księgowania, planu kont, prawa podatkowego, zasad ewidencji i rachunkowości oraz umiejętności współpracy z ZUS czy US. To są rzeczy konieczne. Oprócz tego, że trzeba mieć wiedzę, trzeba też umieć ją w odpowiedni sposób wykorzystać. Czasami zdarzają się w firmie sytuacje nietypowe i wtedy potrzebna jest umiejętność samodzielnego i sprawnego wyszukiwania informacji. Księgowy jest odpowiedzialny za prawidłowe i zgodne z prawem funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Dlatego musi to być osoba spełniająca powyższe warunki.

Odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych

Prowadzenie lokalu, w którym nasi klienci mają mile spędzać czas nie jest łatwym zadaniem. Trzeba zadbać o wiele szczegółów, które składają się na takie przyjemne miejsce. Jednym z nich jest oczywiście odtwarzanie muzyki. Każdy księgowy musi wiedzieć, że często trzeba płacić za tego typu udogodnienie. Pomijając abonament radiowo-telewizyjny, istnieją tantiemy za odtwarzanie muzyki autorskiej. Za jakiś czas wejdą w życie nowe stawki odnośnie odtwarzania takiej muzyki. Organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi na podstawie swoich badań dostosowują je do profilu działalności, wielkości miasta, w której ma siedziba firma i wpływu odtwarzania muzyki na dochody przedsiębiorcy. Im większe miasto, tym stawka jest wyższa i to nawet dwukrotnie wyższa w porównaniu z małymi miejscowościami. Wysokość zależy też od tego, jaką działalność prowadzimy. Najwięcej zapłacą właściciele dyskotek i lokali w centrach handlowych. Jednak przedsiębiorca nie musi korzystać z usług tych organizacji. Aby ograniczyć koszty można skorzystać z muzyki wolnej. Jest jej mnóstwo w Internecie, dzięki temu, że artyści zrzekli się praw na rzecz odbiorców. Można też skorzystać z organizacji komercyjnych, które za mniejszą opłatą dają nam do dyspozycji pewien pakiet muzyki, z której możemy korzystać i odtwarzać w swoim lokalu.

Dlaczego prowadzenie księgowości jest trudne?

Żyłka do interesów, mnóstwo pomysłów, kreatywność, mobilność, przedsiębiorczość to niektóre cechy dobrego przedsiębiorcy. Jeśli dochodzi do tego odpowiednie wykształcenie, to ma on również niezbędną wiedzę na temat wykonywanej przez siebie pracy. Jednak często się zdarza, że nawet bardzo zdolni i wykształceni ludzie boją się samodzielnie prowadzić księgowość w swojej firmie. Składa się na to wiele czynników. Księgowość nie jest łatwa dla kogoś, kto nigdy się z nią nie spotykał. Do prowadzenia jej niezbędne jest posiadanie podstawowej wiedzy z zakresu rachunkowości, finansów i prawa. Trudność polega też na ciągłych zmianach w tej dziedzinie. Informacje i prawo aktualne obecnie, w następnym roku mogą być przestarzałe i nieobowiązujące. Prowadzenie księgowości wymaga samokontrolowania swoich poczynań. Źle zaksięgowana operacja gospodarcza, nie rozliczenie się w odpowiednim czasie lub w wymagany sposób może przysporzyć wielu kłopotów przedsiębiorcy. Tego obawia się większość właścicieli firm. I słusznie, ponieważ czasem nawet małe błędy mogą nieść za sobą poważne konsekwencje. Wiedza z zakresu księgowości jest bardzo rozległa. Należy nie tylko ją mieć, ale też umieć wykorzystać ją w nietypowych sytuacjach. Konieczna jest także umiejętność poszukiwania informacji. To pozwoli nam na efektywne prowadzenie księgowości.